Podfunkcje planowania

W procesie planowania uzyskuje się obraz kierunków działania przedsiębiorstwa w przyszłości, możliwych sposobów i potrzebnych środków działania. Równocześnie w procesie tym realizuje się szereg zadań szczegółowych, które nazywa się podfunkcjami planistycznymi. W pierwszej kolejności należałoby wyróżnić podfunkcje kontrolną, nieodłącznie towarzyszącą każdemu procesowi planistycznemu. Plan przedsiębiorstwa umożliwia kontrolę zdarzeń i wyników. Następuje to przez porównanie zapisów planu z rzeczywistym kształtowaniem się danego zjawiska. Konfrontacja tego, co powinno być z tym, co jest pozwala na ustalenie odchyleń i ich przyczyn oraz podjęcie działań korygujących. Szerzej proces kontroli przedstawiono na dalszych stronach niniejszego rozdziału. Dzięki planowaniu ujawnia się aktywność zespołów kierowniczych, poszczególnych menedżerów, a nawet części przedsiębiorstwa. Aktywność tę należy jednak uzgodnić albo zharmonizować, tak aby nie powstawały dysonanse między różnymi obszarami działania, a także między celami przedsiębiorstwa a trendami zachodzącymi w jego otoczeniu. W procesie planowania ujawnia się więc potrzeba koordynacji i integracji, które są następnymi podfunkcjami planowania. Choć planowanie jest domeną kadr kierowniczych, to nie oznacza to, że w procesie tym nie powinni uczestniczyć współpracownicy (partycypacja). Dopuszczając podwładnych do udziału w formułowaniu celów, kierownictwo może się spodziewać, że zaangażują się oni w osiągnięcie tychże celów. Dzięki planowaniu występuje więc możliwość lepszego motywowania załogi, a w rezultacie końcowym wzrostu efektywności funkcjonowania przedsiębiorstwa. A zatem kolejna podfunkcja nosi nazwę podfunk-cji motywacyjnej.
Zmieniające się warunki wewnętrzne i zewnętrzne powodują, że ustalone uprzednio założenia planu nie są wypełniane. W takim wypadku plan powinien w porę ukazywać alternatywne kierunki działania. W przedsiębiorstwie winny być opracowywane plany alternatywne, które występują również pod nazwą planów ewentualnych albo kroczących. Tworzenie takich planów świadczy o tym, iż w przedsiębiorstwie dostrzega się ważność podfunkcji elastyczności, która zapewnia płynność jego pracy. Kolejna podfunkcja ? zwana optymalizacyjną łączy się ściśle z tworzeniem i wyborem alternatyw działania, z optymalizacją decyzji w odniesieniu do rozmaitych zagadnień: rentowności, zapasów, zaopatrzenia, reklamy, inwestycji itd. Stąd w procesie planowania nieodzowne jest posługiwanie się metodami i modelami optymalizacyjnymi.